Ινομυώματα
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someonePrint this page
  • Τι είναι;
  • Τι μπορούν να σας προκαλέσουν;
  • Χρειάζονται θεραπεία;

Τι είναι τα ινομυώματα;

Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στο μυϊκό ιστό της μήτρας. Το μέγεθος, το σχήμα, καθώς και η τοποθεσία των ινομυωμάτων ποικίλλουν. Μία γυναίκα είναι πιθανό να εμφανίσει ένα ή και περισσότερα ινομυώματα, τα οποία  μπορεί να αναπτυχθούν και να μεγαλώσουν σταδιακά ή και σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Στα παρακάτω σχήματα φαίνονται τα εσωτερικά γεννητικά όργανα της γυναίκας και τα σημεία όπου αναπτύσσονται ινομυώματα πάνω στη μήτρα.

 Σε ποια είδη χωρίζονται τα ινομυώματα;

Ανάλογα με το σημείο που βρίσκονται, πάνω στη μήτρα, διακρίνουμε τρεις τύπους ινομυωμάτων:

  • Το υπορρογόνιο ινομύωμα. Βρίσκεται προς την εξωτερική επιφάνεια της μήτρας,  αναπτύσσεται μέσα στην κοιλιά και μπορεί να πιέζει τα γειτονικά όργανα, όπως την ουροδόχο κύστη και το έντερο.
  • Το ενδοτοιχωματικό ινομύωμα. Αναπτύσσεται μέσα στο τοίχωμα της μήτρας.
  • Το υποβλεννογόνιο ινομύωμα. Αναπτύσσεται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας.

Σε ποιες γυναίκες παρουσιάζονται συχνότερα τα ινομυώματα;

Τα ινομυώματα είναι πιο συχνά σε γυναίκες ηλικίας 30-40 ετών. Μέσα σε αυτή τη δεκαετία εκτιμάται ότι το 20-40% των γυναικών θα εμφανίσουν ινομυώματα.

Παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ινομυωμάτων είναι οι εξής:

  • Η γενετική προδιάθεση.
  • Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη. Τα ινομυώματα έχουν περισσότερους υποδοχείς για τις ορμόνες αυτές από το φυσιολογικό μυομήτριο. Για αυτό το λόγο συνήθως αυξάνονται σε μέγεθος σε γυναίκες που παίρνουν ορμόνες (πχ αντισυλληπτικά) και συρρικνώνονται μετά την εμμηνόπαυση, όπου έχουμε πτώση των ορμονών.
  • Τέλος, φαίνεται να παίζει ρόλο η διατροφή της γυναίκας, κυρίως όταν είναι πλούσια σε κόκκινο κρέας και φτωχή σε λαχανικά, όπως και η  ηλικία που άρχισε η περίοδός της (έναρξη περιόδου σε μικρή ηλικία σημαίνει μεγαλύτερο διάστημα έκθεσης σε ορμόνες).

Τι συμπτώματα παρουσιάζει μια γυναίκα με ινομυώματα;

Τα περισσότερα ινομυώματα δεν προκαλούν συμπτώματα. Τα πιθανά συμπτώματα ποικίλλουν από γυναίκα σε γυναίκα και εξαρτώνται από το μέγεθος του ινομυώματος και από τη θέση του ινομυώματος πάνω στη μήτρα.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

  • Περισσότερο αίμα στην περίοδο.
  • Αιμορραγίες εκτός περιόδου.
  • Πόνος και αίσθημα βάρους.
  • Πίεση στο έντερο, η οποία επιφέρει δυσκοιλιότητα και φούσκωμα.
  • Δυσκολία στην ούρηση και αυξημένη συχνότητα ούρησης.

Τι είδους επιπλοκές μπορεί να προκύψουν;

  • Αναιμία, εξαιτίας της απώλειας αίματος.
  • Δυσκοιλιότητα, λόγω πιθανής συμπίεσης του εντέρου.
  • Διαταραχές ούρησης.
  • Πόνοι από πιθανή συστροφή του ινομυώματος ή από ασηπτική νέκρωση-παύση της αιμάτωσης του ινομυώματος.
  • Προβλήματα γονιμότητας.

Πώς μπορούν τα ινομυώματα να επηρεάσουν μια εγκυμοσύνη;

Στις περισσότερες περιπτώσεις η παρουσία ινομυώματος δεν εμποδίζει την ανάπτυξη και εξέλιξη μιας εγκυμοσύνης.

Όμως, τα ινομυώματα  που αναπτύσσονται μέσα στην κοιλότητα της μήτρας (υποβλεννογόνια), μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στην εμφύτευση του εμβρύου και επανειλημμένες αποβολές.

Πιθανώς να χρειασθεί καισαρική τομή όταν το ινομύωμα εμποδίζει την έξοδο του εμβρύου στο φυσιολογικό τοκετό.

Μπορεί τα ινομυώματα να εξαλλαχτούν σε κακοήθεις όγκους;

Ο κανόνας είναι ότι τα καλοήθη ινομυώματα δεν εξαλλάσσονται σε κακοήθεια.

Τα λειομυοσαρκώματα είναι κακοήθεις όγκοι της μήτρας και μοιάζουν με ινομυώματα. Είναι σπάνιοι όγκοι της μήτρας και αναπτύσσονται με γρήγορο ρυθμό. Εάν ο γιατρός υποψιαστεί ότι υπάρχει έστω και μικρός κίνδυνος για σάρκωμα πρέπει να γίνεται άμεση εγχείρηση.

Η γρήγορη αύξηση του μεγέθους των ινομυωμάτων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Μπορεί κάτι τέτοιο να συμβαίνει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (λόγω των υψηλών επιπέδων των οιστρογόνων) αλλά είναι ανησυχητικό εάν συμβαίνει στην εμμηνόπαυση (όπου τα επίπεδα των ορμονών πέφτουν).

Σε κάθε περίπτωση που υπάρχουν αιμορραγίες, ελέγχεται και το ενδομήτριο, που είναι ο ιστός που επικαλύπτει την κοιλότητα της μήτρας. Ο έλεγχος γίνεται για την πρόληψη του καρκίνου του ενδομητρίου και περιλαμβάνει: μέτρηση του πάχους του ενδομητρίου με υπερηχογράφημα, υστεροσκόπηση και απόξεση μήτρας.

Πως γίνεται η διάγνωση των ινομυωμάτων;

Στη γυναικολογική εξέταση, η/ο γυναικολόγος ψηλαφά τη μήτρα. Εάν υπάρχουν ινομυώματα η μήτρα φαίνεται μεγαλύτερη.

Τα ινομυώματα φαίνονται αρκετά καθαρά στο υπερηχογράφημα.

Σε λίγες περιπτώσεις χρειάζεται να γίνει μαγνητική τομογραφία.

Χρειάζεται πάντοτε θεραπεία;

Η απόφαση για θεραπεία ή  παρακολούθηση πρέπει να εξατομικεύεται. Οι περισσότερες γυναίκες δεν χρειάζονται καμία θεραπεία, παρά μόνο παρακολούθηση εφόσον τα ινομυώματα είναι μικρά και δεν προκαλούν προβλήματα.

Υπάρχει θεραπεία με φάρμακα;

Δεν υπάρχουν δυστυχώς φάρμακα που να εξαφανίζουν τα ινομυώματα. Υπάρχει μόνο μια κατηγορία φαρμάκων που δρουν στον εγκέφαλο και προκαλούν τεχνητή εμμηνόπαυση. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται τα επίπεδα των οιστρογόνων στη γυναίκα και συρρικνώνονται τα ινομυώματα αλλά δεν εξαφανίζονται. Αφού διακοπεί η χορήγηση του φαρμάκου, επανέρχεται η έμμηνη ρύση και αρχίζουν πάλι να μεγαλώνουν τα ινομυώματα.

Η θεραπεία με τα παραπάνω φάρμακα, που λέγονται GnRH-ανάλογα, γίνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (πχ για να κερδίσουμε χρόνο και να ανατάξουμε μια σοβαρή αναιμία πριν να προχωρήσουμε σε χειρουργείο).

Χειρουργική αντιμετώπιση ινομυωμάτων

Στις περιπτώσεις εκείνες που τα ινομυώματα προκαλούν προβλήματα, αποφασίζεται η χειρουργική τους αφαίρεση.

Μέχρι πρότινος, η αφαίρεση των ινομυωμάτων γινόταν με λαπαροτομία (διάνοιξη των κοιλιακών τοιχωμάτων με νυστέρι).

Σήμερα, χάρη στις εξελίξεις στον τομέα της Γυναικολογικής Ενδοσκοπικής Χειρουργικής, η πλειοψηφία των ινομυωμάτων αφαιρείται χωρίς ανοιχτή επέμβαση στην κοιλιά.

Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα αφαιρούνται με το υστεροσκόπιο. Το υστεροσκόπιο είναι ενδοσκόπιο που προωθείται μέσω του κόλπου, στον τράχηλο και κατόπιν στην ενδομητρική κοιλότητα.

Τα υπορρογόνια και τα ενδοτοιχωματικά ινομυώματα αφαιρούνται με το λαπαροσκόπιο.

Η ανάγκη για ανοιχτό χειρουργείο υπάρχει μόνο σε συγκεκριμένα περιστατικά (πολύ μεγάλος αριθμός ινομυωμάτων ή πολύ μεγάλο μέγεθος ή υποψία για κακοήθεια και ανάγκη για ταχεία βιοψία).

Τη μέθοδο αφαίρεσης των ινομυωμάτων την αποφασίζει ο γιατρός.

 

Πηγές: ACOG.org, Mayoclinic.org, Womenshealth.gov, Patient.co.uk

Επιμέλεια άρθρου:    Αναστασία Μορτάκη, Ιατρός